Gözaltına alınan veya hakkında tutuklama talep edilen kişi, isnat edilen suçlamayı öğrenme, müdafi yardımından yararlanma, susma hakkını kullanma ve kanunda belirtilen koşullarla koruma tedbirlerine itiraz etme haklarına sahiptir.

Gözaltı ve Tutuklama Sürecinde Hangi Haklar Kullanılabilir? Ağır Ceza Davalarında Yargılama Nasıl İşler?

Bu haklar yalnızca ağır ceza mahkemesinde görülen dosyalarda değil, bütün ceza soruşturmalarında temel güvenceler arasında yer alır.

Ceza soruşturması sırasında kişinin yakalanması veya tutuklanması, suçun işlendiğinin kesin olarak tespit edildiği anlamına gelmez. Tutuklama, yargılamanın yürütülmesi amacıyla uygulanabilen geçici bir koruma tedbiridir.

Soruşturmanın hangi suçla ilgili olduğu, delillerin niteliği ve kişinin dosyadaki konumu; ifade alma, adli kontrol, tutuklama ve yargılama aşamalarını etkileyebilir.

Ceza Soruşturması Nasıl Başlar?

Ceza soruşturması, Cumhuriyet savcılığının suç işlendiği izlenimini veren bir durumu öğrenmesi üzerine başlayabilir.

Bir olay;

• Şikâyet,

• İhbar,

• Kolluk tutanağı,

• Resmî kurum bildirimi,

• Savcılığın doğrudan suç şüphesini öğrenmesi

sonucunda soruşturma konusu olabilir.

Soruşturmanın amacı, suçun işlenip işlenmediğini, kimin tarafından işlendiğini ve kamu davası açılmasını gerektirecek yeterli şüphenin bulunup bulunmadığını araştırmaktır.

Savcılık bu aşamada hem şüphelinin aleyhine hem de lehine olabilecek delillerin toplanmasını sağlamalıdır.

Soruşturma sonunda yeterli şüphe oluştuğu değerlendirilirse iddianame hazırlanabilir. İddianamenin mahkemece kabul edilmesiyle kovuşturma aşamasına geçilir.

Polis İfade İçin Çağırırsa Ne Yapılmalı?

İfade için çağrılan kişinin öncelikle hangi sıfatla davet edildiğini öğrenmesi gerekir.

Kişi;

• Şüpheli,

• Tanık,

• Mağdur,

• Müşteki

sıfatlarından biriyle çağrılmış olabilir.

Her sıfatın hak ve yükümlülükleri aynı değildir.

Özellikle şüpheli sıfatıyla ifade verecek kişiye, isnat edilen suçun açıklanması ve kanuni haklarının bildirilmesi gerekir.

İfade sırasında kişinin kendisini suçlayıcı açıklamalarda bulunmaya zorlanamayacağı, susma hakkının bulunduğu ve müdafi yardımından yararlanabileceği unutulmamalıdır.

İfade tutanağının imzalanmasından önce dikkatle okunması ve kişinin beyanlarını doğru yansıtıp yansıtmadığının kontrol edilmesi önemlidir.

İfade Sırasında Avukat Bulunabilir mi?

Evet.

Ceza Muhakemesi Kanunu, şüpheli ve sanığa müdafi yardımından yararlanma hakkı tanımaktadır.

Kişi kendi seçtiği bir avukattan hukuki yardım alabilir. Kanunda belirtilen zorunlu müdafilik hâllerinde ise müdafi görevlendirilmesi gerekir.

İfade sırasında müdafi;

• İsnat edilen suçlamanın hukuki çerçevesini değerlendirebilir,

• Şüphelinin usul haklarının korunmasına katkı sağlayabilir,

• İfade alma işleminin hukuka uygunluğunu takip edebilir,

• Tutanakta yer alan beyanları kontrol edebilir.

Ceza soruşturması ve kovuşturmasının genel işleyişine ilişkin bilgiler diyarbakır ceza avukatı sayfasında ayrıca ele alınmaktadır.

Gözaltı Kararı ile Tutuklama Kararı Aynı Şey mi?

Hayır.

Gözaltı ve tutuklama, kişinin özgürlüğünü sınırlandıran ancak farklı makamlar tarafından farklı şartlarla uygulanan koruma tedbirleridir.

Gözaltı, soruşturmanın yürütülmesi amacıyla kanuni koşullar altında uygulanan ve belirli sürelerle sınırlandırılmış bir işlemdir.

Tutuklama ise hâkim veya mahkeme kararıyla uygulanabilen daha ağır bir koruma tedbiridir.

Gözaltına alınan herkes tutuklanmaz. Kişi ifadesinin ardından serbest bırakılabilir veya adli kontrol talebiyle hâkimliğe sevk edilebilir.

Tutuklama kararı verilmesi için yalnızca soruşturmanın mevcut olması yeterli değildir.

Tutuklama Kararı Hangi Şartlarda Verilir?

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100. maddesine göre tutuklama kararı verilebilmesi için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin ve kanunda belirtilen tutuklama nedenlerinin bulunması gerekir.

Bu kapsamda;

• Şüpheli veya sanığın kaçma şüphesi,

• Saklanma ihtimali,

• Delilleri yok etme veya değiştirme tehlikesi,

• Tanık, mağdur veya diğer kişiler üzerinde baskı oluşturma ihtimali

değerlendirilebilir.

Kanunda bazı suçlar bakımından tutuklama nedeni varsayılabilecek hâller de düzenlenmiştir.

Ancak bu düzenlemeler, ilgili suçtan soruşturulan herkesin otomatik olarak tutuklanacağı anlamına gelmez.

Tutuklama kararının gerekçelendirilmesi ve ölçülülük ilkesine uygun olması gerekir.

Uzun Dönem Araç Kiralama ile İş Süreçlerinizi Kolaylaştırın
Uzun Dönem Araç Kiralama ile İş Süreçlerinizi Kolaylaştırın
İçeriği Görüntüle

Adli Kontrol Tutuklama Yerine Uygulanabilir mi?

Evet.

Adli kontrol, tutuklamaya alternatif olarak uygulanabilen bir koruma tedbiridir.

Hâkim veya mahkeme, somut olayda tutuklama yerine daha hafif bir tedbir uygulanmasını yeterli görebilir.

Başlıca adli kontrol yükümlülükleri arasında;

• Yurt dışına çıkamamak,

• Belirlenen yerlere düzenli başvurmak,

• Belirli yerlere gitmemek,

• Konutu terk etmemek,

• Kanunda belirtilen diğer yükümlülüklere uymak

bulunabilir.

Adli kontrol altında bulunan kişi serbest olabilir ancak hakkında belirlenen yükümlülüklere uymak zorundadır.

Tedbirin ihlal edilmesi, koşulları oluştuğunda tutuklama değerlendirmesine neden olabilir.

Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?

Ağır ceza mahkemelerinin görev alanı, 5235 sayılı Kanun'un 12. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu mahkemeler, kanunda ayrıca belirtilen suçlar ve yaptırım bakımından belirli ağırlığa ulaşan ceza dosyaları hakkında yargılama yapar.

Örneğin;

• Kasten öldürme,

• Yağma,

• Kanunda belirtilen ağır nitelikteki cinsel suçlar,

• Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,

• Bazı örgütlü suçlar,

• Kanunun ağır ceza mahkemesini görevli kıldığı diğer suçlar

bu kapsamda gündeme gelebilir.

Bununla birlikte bir suçun günlük dilde “ağır suç” olarak nitelendirilmesi, davanın mutlaka ağır ceza mahkemesinde görüleceği anlamına gelmez.

Görevli mahkeme, ilgili suç için kanunda öngörülen ceza ve özel görev kurallarına göre belirlenir.

İnternet ortamında diyarbakır ağır ceza avukatları ifadesiyle yapılan araştırmalarda, avukatlık faaliyet alanı ile mahkemenin görev alanının birbirinden ayrılması önemlidir. Ağır ceza, mahkemenin görevini ifade eder; avukatlara verilen ayrı bir resmî uzmanlık unvanı değildir.